Şarj Ücretleri Nasıl Hesaplanır?

Önce Şunu Bilelim: kWh Ne Demek?

Elektrikli araçlarda yakıt litreyle değil, kWh (kilovatsaat) ile ölçülür. Bunu evdeki elektrik tüketimi gibi düşünebilirsin. Nasıl ki elektrik faturanda kWh yazıyorsa, araç da enerjiyi aynı birimle tüketir.

Örneğin aracının bataryası 60 kWh kapasiteye sahip olabilir. Bu, batarya tamamen boşken 60 birim enerji alabileceği anlamına gelir.

Şarj Ücreti Nereden Çıkıyor?

Şarj istasyonları ücretlendirme yaparken kWh başına fiyat belirler. AC veya DC  ile şarj ettiğinizde şarj firmasının fiyat politikasına göre kWh için ödediğiniz ücret değişir. Bunu basit örnekle verelim.

Evde Şarj ettiğinizde : Kaçak-kayıp bedeli dahil olmak üzere ödediğiniz faturanızda yazan kWh bedeli kadar ödeme yapmış olursunuz.

Dışarıda Şart ettiğinizde : AC fiyat tarifesi : 9 TL/kWh (referans olması için verilmiş bir değer)

DC fiyat tarifesi : 12 TL/kWh (referans olması için verilmiş bir değer)

Buradan da anlaşıldığı üzere aracınızın ne kadar hızlı ya da yavaş dolması ile ücretlendirme arasında bir bağlantı yok.

Tekrar bir senaryo kuralım :

Evde şarj (11 kW sabit hızla ve 3.5 TL birim maliyet ile 60 kW komple boş batarya ) : Ortalama 6 saatte şarj olacaktır, 3.5 TL *60 = 210 TL maliyeti olacaktır.

Dışarıda şarj (11 kW sabit hızla ve 9 TL birim maliyet ile 60 kW komple boş batarya) : Ortalama 6 saatte şarj olacaktır, 9*60 = 540 TL maliyeti olacaktır.

Dışarıda şarj (120 kW DC istasyonda ve 12 TL birim maliyetle ve 60 kW komple boş batarya) : 45-60 dakika aralığında şarj olacaktır, 12*60 = 720 TL maliyeti olacaktır.

Peki 100 KM Kaça Geliyor?

Bu da en merak edilen sorulardan biri. Aracın ortalama tüketim değerine göre hesap yapmak gerekiyor . Buradada tekrar referans bir değer ile devam etmek gerekiyor. Diyelim ki aracımız 100 km’de 15 kWh enerji tüketiyor olsun.

Evde şarj :  3.5 TL *15 = 52.5 TL (100 km için ödenecek bedel)

Dışarıda AC şarj : 9*15 = 135 TL (100 km için ödenecek bedel)

Dışarıda DC şarj : 12*15 = 180 Tl (100 km için ödenecek bedel)

kWh başına ödediğim ücreti yani aracımın tüketimini net olarak nasıl hesaplayabilirim ?

• Elektrikli araçların ortalama tüketim değerlerini direk etkileyen birçok faktör vardır. Az önceki örnekte verdiğimiz 15 kWh referans değeri klima kapalıyken 15 derece sıcaklıkta 2 yolcu ve bagaj yokken verilmiş veriler ise, kış şartlarında ısıtma açık ve tam dolu bagaj ile bu değer 25 kWh kadar yükselebilir.
• AC veya DC farketmeden her dolumda birde enerji kaybı oluşuyor. Yani siz 60 kW enerji yüklüyorsunuz ancak bunun %5-10 aralığında bir kaybı söz konusu, bunuda unutmamak gerekiyor.
• İçten yanmalı araçlarda olduğu gibi aracın size verdiği değerler tam doğruluk göstermeyebiliyor (özellikle LPF bataryalı modellerde). 15 kWh tüketim değeri gösteren bir araç gerçekte 18 kWh tüketiyor olabilir.

En ideal hesaplama yöntemini nasıl buluruz?

Aracınızı tanıdıkça aslında hesaplama sadeleşecek ve bu sizler için basit bir detay olacak bir konu aslında, ancak detaylıca anlatmaya çalışalım.

• Aracınızı farklı iklim koşullarında farklı modlarda deneyimlemeniz gerekecek. Klima, rejeneratif frenleme, sürüş stili gibi
• Rakım farklılığı büyük fark gösteriyor. Konya-Adana gibi illerde tüketim büyük değişiklik göstermese bile Ankara-İstanbul gibi rakım farklılığı ve yoğun trafik olan şehirlerde ciddi farklılıklar olabilir.
• İklim koşulları bizzat faktör olabilir. 5 derece altındaki sıcaklıklarda aracın batarya modeline göre tüketim değeri ciddi oranda artabilir.

Basit bir mantıkla şunu söyleyebiliriz . Mayıs ayında 22 derece sıcaklıkta Konya’da sakin trafikte klima kapalı ve tek başınıza,rejeneratif frenleme yoğun açık,sakin sürüş stili ile eco modunda seyahat ederken az önce referans verdiğimiz aracın tüketim değeri 12 kWh kadar düşebilir. İstanbul’da yoğun trafikte iniş ve çıkışın bol olduğu -5 derece sıcaklıkta 23 derecede klima açık 4 kişi, sert dur-kalk yapılan ve rejeneratif frenleme olmayan spor kullanımda aynı araç 25 kWh kadar tüketebilir.

Burada bahsettiğimiz üzere araç şu kadar tüketiyor, bu kadar tüketiyor tartışması yerine hangi koşullarda aracınız ne kadar tükettiğini bizzat deneyimleyerek öğrenmek gerekiyor.

Şunu Unutma

Şarj maliyeti;

• Hangi istasyonu kullandığına
• Günün hangi saatinde şarj ettiğine
• Aracının tüketimine
• Bataryanın doluluk oranına

göre değişebilir. Ama sistem göz korkutacak kadar karmaşık değil.

Bir iki kez deneyimlediğinizde zaten uygulamalarda tüm detayları göreceksiniz. Ne kadar enerji aldınız, kaç TL tuttu… Hepsi şeffaf şekilde zaten karşınıza çıkacak. Elektrikli araçta “yakıt” hesabı doğru değerlendirme yapıldığında aslında daha net. Ne kadar enerji aldıysan onu ödüyorsun. Sürpriz yok, gizem yok. Biraz alışınca litre hesabı yerine kWh hesabı yapmaya başlıyorsun ve olay tamamen doğal gelmeye başlıyor.